Qeveria e Kosovës synon themelimin e një kompanie ajrore me kapital publik, por ende nuk ka bërë të ditur koston e projektit, mënyrën e financimit dhe partnerët e mundshëm, raporton Radio Evropa e Lirë (REL).
Sipas REL-it, ekspertët e aviacionit paralajmërojnë se investimet e mëdha fillestare, kostot e operimit dhe konkurrenca ndërkombëtare mund ta vështirësojnë qëndrueshmërinë financiare të një kompanie të re ajrore.
Kryeministri Albin Kurti kishte deklaruar më 13 shtator, gjatë prezantimit të programit qeveritar në Kuvend, se brenda mandatit të ri katërvjeçar do të nisë procesi për themelimin e një kompanie ajrore me kapital publik, në partneritet me aktorë të rëndësishëm të industrisë së aviacionit, brenda dhe jashtë vendit.
REL-i raporton se Qeverisë i janë drejtuar pyetje për koston, modelin e financimit, partnerët e mundshëm dhe përfitimet e pritshme nga ky projekt, por deri në publikimin e artikullit nuk kishte marrë përgjigje.
Sipas ish-ministrit të Tregtisë dhe Industrisë, Ismet Mulaj, kostoja mund të kalojë 500 milionë euro nëse avionët blihen, ndërsa marrja e tyre me qira mund ta ulë shpenzimin në rreth 300 deri në 400 milionë euro. Këto janë vlerësime të Mulajt dhe jo kosto zyrtare e projektit qeveritar.
Ndërkohë, ish-drejtori i Autoritetit të Aviacionit Civil, Bujar Ejupi, ka paralajmëruar se një operator i ri do të përballej me konkurrencën e kompanive ndërkombëtare, të cilat kanë flota më të mëdha, përvojë dhe rrjete të zhvilluara destinacionesh.
Sipas të dhënave të cituara nga REL-i, Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës “Adem Jashari” u shërbeu mbi 4.6 milionë udhëtarëve gjatë vitit 2025, rreth 13 për qind më shumë se një vit më parë. Megjithatë, numri i lartë i udhëtarëve nuk garanton që një kompani e re do të jetë financiarisht e qëndrueshme.
Në rajon, përvojat e kompanive Air Albania dhe Adria Airways paraqesin shembuj të vështirësive financiare në këtë sektor. Air Albania ndërpreu aktivitetin në fund të vitit 2025, ndërsa licenca e saj u revokua në maj 2026. Adria Airways falimentoi në vitin 2019.
Radio Evropa e Lirë thekson se Kosova mund të shqyrtojë edhe modele alternative për zhvillimin e transportit ajror, përfshirë mbështetjen e linjave të caktuara përmes detyrimeve të shërbimit publik, pa pasur domosdoshmërisht nevojë për krijimin e një kompanie në pronësi shtetërore.
Ndërkohë, çdo operator i ri ajror në Kosovë do të duhej të pajisej me Certifikatën e Operatorit Ajror dhe Licencën e Operimit, si dhe të dëshmonte se i përmbush kërkesat financiare, teknike dhe të sigurisë për të nisur fluturimet komerciale.