Pas zgjedhjeve të fundit, presidentja Vjosa Osmani dhe kryeministri në detyrë, Albin Kurti, u duk se gjetën pak qetësi nga mospajtimet që i kishin shfaqur më fortë në pjesën e dytë të mandatit të tyre. Por, nga kjo gjendje “armëpushimi” i nxori një tarifë prej 10% e vendosur nga presidenti amerikan për produktet kosovare që shkojnë në SHBA.
Presidentja Osmani dje përmes një deklarate që e publikoi në anglisht në rrjetin social X njoftoi se i ka kërkuar Qeverisë në detyrë të Kosovës që të pezullojë taksën prej 10% që Kosova veçse e kishte të vendosur ndaj SHBA-së e që pakkush e dinte për ekzistencën e saj.
“Sot, zyrtarisht i kërkova Qeverisë së Kosovës që të pezullojë tarifat e importit për të gjitha produktet amerikane – një hap i rëndësishëm për të thelluar lidhjet ekonomike me aleatin tonë më të ngushtë dhe për të dërguar një mesazh të qartë: Kosova është e gatshme për një marrëdhënie më të fuqishme me Shtetet e Bashkuara, me një vizion të qartë që do t’i bënte të dyja vendet tona më të forta, më të sigurta dhe më të begata”, shkroi Osmani.
Ajo tha se kjo lëvizje nga Kosova do të ishte më shumë se një lëvizje ekonomike, por se është një objektiv i politikës së jashtme, duke riafirmuar përkushtimin e Kosovës ndaj aleancës me SHBA-në.
Me publikimin në X, Osmani arriti të merrte vëmendje nga disa senatorë amerikanë.
Megjithatë, dëftimi në publik i kësaj kërkese të Presidencës ndaj Qeverisë s’i pëlqeu kësaj të fundit.
Së pari, u bë “jashtë orarit” të punës e së dyti u publikua në X vetëm tre minuta pas dorëzimit zyrtar të kërkesës në Qeveri.
Nga Qeveria u lajmërua ministri në detyrë, Hekuran Murati, i cili tha se kërkesën e pa njëherë në lajme e pastaj e kishte parë që ajo ishte dërguar në email.
“Sot pas orarit të rregullt të punës, në lajme lexova që Presidentja e vendit i paska bërë kërkesë Qeverisë që të pezullojë tarifat ndaj produkteve me origjinë nga ShBA-të. Kërkesa në email ishte dërguar në adresë të Qeverisë në 17:39, ndërkaq kjo gjë ishte bërë publike në rrjetin social X në 17:42, veç 3 minuta më vonë”, iu përgjigj ministri Murati presidentes Osmani.
Ai e akuzoi Osmanin për mungesë serioziteti, por edhe mungesë kompetence për këtë çështje.
“Secili shtet serioz, këto çështje i trajton larg mediave, dhe publiku njoftohet kur të merret vendimi. Për më tepër, politikat fiskale bien në fushëveprimin e ekzekutivit, konkretisht ministrisë përgjegjëse për financa”, tha Murati.
Murati më pas u përpoq të tregonte se këtë ide që Osmani e shpalosi vetëm pas vendimit reciprok të SHBA-së e kishin diskutuar qysh kur Trump nuk ishte në krye të Administratës.
“Qysh në prill të vitit 2023, gjatë vizitës në Ëashington DC, bashkë me zëvendës kryeministrin Bislimi kemi takuar përfaqësues të Departamentit të Tregtisë, me të cilët kemi diskutuar ndër tjera edhe temën e një marrëveshjeje për tregti të lirë me ShBA-të. Çështja e marrëveshjes për tregti të lirë është përsëritur nga Kryeministri Kurti edhe në takimet që ka zhvilluar me ish ambasadorin amerikan Hovenier. Gatishmëria jonë si qeveri dhe si shtet për të pasur tregti të lirë e pa asnjë barrierë tarifore apo jo-tarifore me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, vazhdon të qëndrojë edhe më tej”.
Murati tha se për taksën e vendosur nga SHBA dhe implikimet e mundshme nga ajo ka folur me shefin e tij, Albin Kurti.
Murati tha se taksa ka një ndikim të vogël në ekonominë e Kosovës meqë fillimisht i është vendosur tarifa minimale krahas shteteve të tjera që SHBA tarifoi dhe duke marrë parasysh edhe vëllimin e vogël tregtar që kemi, impakti financiar i pasjes apo jo të një regjimi tarifor ka ndikim të vogël në ekonominë kosovare.
“Shfrytëzoj rastin përmes këtij postimi që të njoftoj Presidenten, por edhe qytetarët, që si kabinet qeveritar ne veçse kemi qenë duke e shqyrtuar këtë temë. Dhe kurdo që merret një vendim patjetër që do t’ju njoftojmë me kohë”, përfundoi Murati.
Përgjigjja e Osmanit ishte e menjëhershme ndaj Kurtit. Por, as kjo s’e bëri vetë. Ajo iu përgjigj përmes këshilltarit të saj për media, Bekim Kupina.
“Hekuran Murati është njeriu i fundit në këtë shtet që mund të na flasë për seriozitet. Një njeri që ende nuk e ka kuptuar që udhëheqja e shtetit është punë 24/7, e jo që përfundon në orën 16:00, një njeri që ende nuk e kupton që sipas Kushtetutës dhe komentarit të Kushtetutës, objektivat e politikës së jashtme i përcakton institucioni i Presidencës, që nuk e kupton që këto gjëra nuk janë thjesht veprime ekonomike, por veprime strategjike në raport me aleatin tonë strategjik e ekzistencial, një njeri që mendon se me fyerje e ofendime mund të arrijë diçka në interes të Kosovës, pas një letre institucionale e mirë të studiuar që Presidentja ia ka drejtuar Kryeministrit bazuar në rregullat e komunikimit shtetëror e mirësjelljes e respektit ndërinstitucional”, tha ai.
Duke e quajtur të turpshme e skandaloze dhe me mungesë të respektit bazik institucional e me mungesë të njohurive bazike se si udhëhiqet shteti, Kupina e akuzoi Muratin për mungesë të gatishmërisë minimale që të punohet e bashkëpunohet në interes të Kosovës.
“Hiqni tarifat e paarsyeshme ndaj aleatit tonë kryesor, e leni deklaratat e turpshme dhe fëmijërore”.
Raportet e Kosovës me SHBA-në në fakt ishin ndër arsyet e para që Osmani e Kurti patën çarje të raporteve të tyre.
Osmani s’ishte pajtuar me Kurtin për mënyrën se si i kishte trajtuar raportet me amerikanët, të cilët e kishin kritikuar atë kryesisht për veprimet e tij në veri.
“Duhet të shohim shumë më afatgjatë dhe jo vetëm për ndonjë fitore të momentit që tema që kanë bëjnë me sigurinë në Kosovë dhe në rajon, meqenëse të gjitha varen edhe nga partnerët tanë të sigurisë, dhe për shkak të kontributit të tyre dhe për shkak se janë pjesë e këtyre aleancave të vlerave, ne duhet t’i dakordojmë, t’i koordinojmë, t’i flasim paraprakisht me partnerët tanë. Sepse besimi i ndërsjellë është elementi më i rëndësishëm, në çdo raport edhe në politikën e brendshme, por edhe ndërkombëtarisht”, kishte thënë Osmani.
Një pikë tjetër e përplasjes e Osmanit me Kurtin, por edhe me ministren e Jashtme, Donika Gërvalla, të cilës ia pasoi udhëheqjen e partisë që e krijoi pasi u bë presidente, ishte një letër e dërguar në Këshill të Europës nga Qeveria lidhur me krijimin e Asociacionit.
Osmani s’ishte vënë në dijeni të kësaj dhe ishte ankuar se përpara se të dinte presidentja e vendit, po e dinte një anëtar i shoqërisë civile.
Kurt kryeparlamentari Konjufca u justifikua duke thënë se Osmani kishte qenë jashtë vendit, ajo e kishte quajtur qesharake arsyetimin.
Pak para zgjedhjeve kur Osmani po i konsultonte partitë politike për datën e zgjedhjeve, kryeministri Albin Kurti s’i shkoi në takim.
Por, më pas në publik kur Osmani e Kurti ‘regjistruan’ bisedën e parë në në përvjetorin e 17’të të shpalljes së pavarësisë. Pak para se të niseshin drejt Prekazit, Osmani e Kurti bënë plane të pinin kafe bashkë edhe nëse në Drenicë priteshin me fishekzjarrë – një aludim ky kur gjatë fushatës zgjedhore shkuarja e Kurtit atje ishte kundërshtuar duke hedhur fishekzjarrë.